Inspiratie

Vrouwenquotum vs Legal People praktijk

Hoewel er zowel in de maanden voorafgaand aan de stemming over het vrouwenquotum als daarna veel gepubliceerd over het mogelijke effect, wil ik toch graag wat hierover delen met als uitgangspunt de praktijk van Legal People en meer specifiek de doorgroei van vrouwelijke juristen bezien vanuit onze praktijk.

Streefcijfer
Terug naar eind 2019. Op de valreep van dat jaar stemde De Tweede Kamer in met de invoering van een vrouwenquotum: een sanctie gebaseerd op het advies van de Sociaal Economische Raad. Er bestond sinds 2013 wel een ‘wettelijk streefcijfer’ voor 30% vrouwen in de raden van bestuur en commissarissen, maar dat percentage bleek jaar na jaar niet te worden gehaald.

Statistieken Legal People
Als ik kijk naar onze eigen statistieken over de afgelopen 10 jaar, is de verhouding tussen het aantal mannen en het aantal vrouwen dat via Legal People een nieuwe uitdaging vindt in evenwicht. Oftewel, al ruim vóór introductie van het wettelijk streefcijfer van 30% in 2013, betrof gemiddeld 50% van onze plaatsingen vrouwen. Het aantal vrouwen dat echter uiteindelijk een rol als bestuurder danwel een commissariaat verwerft, staat helaas niet in verhouding tot de genoemde plaatsingsgetallen. Hoe kan dat en kan het quotum hier een rol in spelen?

De rollen die wij in portefeuille hebben kan je grofweg opdelen naar werkervaring, te weten 5-10 jaar werkervaring en méér dan 10 jaar werkervaring. In de fase van 5 tot 10 jaar werkervaring zien ook wij vrouwen worstelen met de balans tussen werk en thuis. Dit is nou eenmaal de fase waarin vrouwen kinderen krijgen en helaas belemmert dat in veel gevallen hun doorgroei, in ieder geval op korte termijn. Naar mijn mening zou deze groep vanuit de maatschappij een steuntje in de rug kunnen gebruiken, is het niet met kinderopvang danwel met een beetje flexibiliteit bij het inrichten van de werkzaamheden. Ik denk dat het quotum voor deze groep indirect van invloed kan zijn wegens een toename van meer en diverser rolmodellen.

Beperkte doorstroom
Dan de groep met meer dan 10 jaar werkervaring. Deze groep komt potentieel in aanmerking voor een eindverantwoordelijke rol, of vervult die reeds. Het betreft een gestaag groeiende groep die steeds steviger in het zadel zit. De vrouwen in kwestie hebben hun privé-werk balans op orde, zijn inhoudelijk capabel, hebben managementervaring (op directieniveau) en een bredere blik opgedaan en zijn ambitieus. Op basis van het voorgaande zou je kunnen denken dat vanuit deze groep doorstroom op gang komt naar topposities of commissariaten. Uit ons intensieve contact met deze groep blijkt echter dat de realiteit weerbarstiger is. Wat hierbij opvalt is dat het moeilijkste lijkt te zijn om een brug te slaan naar een directierol, danwel een eerste commissariaat.

Dat de doorstroom beperkt blijft zou natuurlijk kunnen komen door elementen als het zogenaamde old boys network en/of dat vrouwen zichzelf in de weg zitten. Wij zien echter ook een andere gemene deler die een rol speelt en dat is professie. Ook al ben je General Counsel, Head of Legal & Compliance of Hoofd Juridische zaken, voor de markt ben en blijf je jurist. Deze gedachte komt voort uit de ouderwetse perceptie dat juristen een beperkt (juridisch) werkveld hebben waarbij ze de business eerder belemmeren dan faciliteren. Een aanname die volledig voorbij gaat aan de ontwikkeling van de rol van juristen binnen het bedrijfsleven over de afgelopen 15 jaar, waarin eindverantwoordelijke juristen zich hebben ontwikkeld tot sparringpartner van de board.

Nut quotum?
Zou het quotum deze groep ervaren vrouwen een dienst kunnen bewijzen? Voor zover het de stap naar de bestuurstafel betreft zou dat zeker kunnen, mits het bedrijf in kwestie open staat voor een bestuurder met een juridische achtergrond. Hierbij moeten we wel in gedachten houden dat het quotum alleen geldt voor beursgenoteerde bedrijven. Voor het verwerven van een rol als commissaris denk ik niet dat er een directe invloed is, op nieuwe rolmodellen na. Dit omdat de moeilijkheid over het algemeen zit bij het verkrijgen van een eerste commissariaat en het kunnen ontwikkelen van een eigen stijl om vervolgens door te groeien richting de complexere commissariaten. En hier leent een beursgenoteerd bedrijf zich over het algemeen niet voor.

Tot slot. Als ik kijk naar onze praktijk en de verhouding man/vrouw die al jaren stabiel is, is het bijna verbazingwekkend dat er een quotum nodig is. Maar zoals hierboven besproken stokt de doorstroom en elk zetje is er eentje. Belangrijker nog is dat vrouwen in zichzelf en in elkaar geloven, koers zetten en keuzes maken. En natuurlijk ambieert niet iedereen een topfunctie en haalt niet iedereen het hoogst haalbare, maar dat is bij de heren echt niet anders.